Przedmiotowe Ocenianie

EDUKACJA ZDROWOTNA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

EDUKACJA ZDROWOTNA

klasy IV–VIII szkoły podstawowej

Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Westerplatte w Torzymiu

Rok szkolny 2026/2027

Charakter dokumentu
Wspólne zasady oceniania dla nauczycieli prowadzących edukację zdrowotną. Dokument dotyczy obowiązkowego przedmiotu edukacja zdrowotna i nie obejmuje odrębnych, nieobowiązkowych zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”.

Stan prawny: 3 września 2026 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty – w szczególności rozdział 3a dotyczący oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów – z późniejszymi zmianami.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – z późniejszymi zmianami.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2572, z późn. zm.), w brzmieniu uwzględniającym rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 sierpnia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1122).
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. z 2026 r. poz. 958).
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 22 lipca 2026 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2026 r. poz. 1028).
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 lipca 2026 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka (...) (Dz.U. z 2026 r. poz. 966) – w zakresie rozgraniczenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej od odrębnych zajęć nieobowiązkowych.
Wewnątrzszkolne zasady oceniania określone w statucie szkoły – w zakresie organizacji oceniania nieuregulowanym w niniejszym PSO.

Status przedmiotu od 1 września 2026 r.
Edukacja zdrowotna jest obowiązkowym zajęciem edukacyjnym w klasach IV–VIII szkoły podstawowej i podlega ocenianiu oraz klasyfikowaniu. W klasie VIII zajęcia są realizowane nie dłużej niż do końca stycznia. Niniejszy PSO dotyczy wyłącznie obowiązkowej edukacji zdrowotnej.

1. Cele i założenia oceniania

Ocenianie służy rozpoznawaniu postępów ucznia, wspieraniu uczenia się, udzielaniu informacji zwrotnej i motywowaniu do rozwijania kompetencji zdrowotnych.
Najważniejsza jest umiejętność zastosowania wiedzy w codziennych, modelowych sytuacjach – nie samo odtwarzanie definicji.
Ocenianie ma charakter możliwie praktyczny, różnorodny i przyjazny uczniowi. Sprawdziany pisemne nie powinny być dominującą formą oceniania.
Wymagania są dostosowywane do indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia zgodnie z przepisami oraz dokumentacją pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Ocena z przedmiotu jest niezależna od oceny zachowania. Nie jest karą ani nagrodą wychowawczą.

2. Zasady bezpieczeństwa, prywatności i szacunku

Uczeń nie ma obowiązku ujawniania informacji o własnym stanie zdrowia, diagnozie, leczeniu, masie ciała, sytuacji rodzinnej, doświadczeniach przemocy, uzależnieniach ani innych sprawach prywatnych.
W tematach wrażliwych nauczyciel wykorzystuje przede wszystkim przykłady, scenariusze, anonimowe przypadki i sytuacje modelowe.
Nie ocenia się wyglądu, budowy ciała, sprawności fizycznej, stanu zdrowia, temperamentu ani zgodności osobistych przekonań ucznia z przekonaniami nauczyciela.
Ocenie może podlegać poprawność merytoryczna wypowiedzi, sposób argumentowania, korzystanie z wiarygodnych źródeł oraz poszanowanie godności i granic innych osób.

3. Co podlega ocenianiu

Obszar	Przykładowe osiągnięcia ucznia
Wiedza i rozumienie	Rozumienie podstawowych pojęć i zależności dotyczących zdrowia fizycznego, psychicznego, społecznego, środowiskowego, dojrzewania, bezpieczeństwa cyfrowego i profilaktyki uzależnień.
Zastosowanie wiedzy	Dobór bezpiecznych i odpowiedzialnych sposobów działania w sytuacjach praktycznych i problemowych.
Myślenie krytyczne	Rozpoznawanie wiarygodnych źródeł, odróżnianie faktów od opinii i manipulacji, uzasadnianie decyzji.
Komunikacja i relacje	Formułowanie komunikatów, stawianie granic, reagowanie na presję i przemoc, wskazywanie sposobów szukania pomocy.
Umiejętności praktyczne	Wykonywanie zadań, ćwiczeń, analiz przypadków, planów działania, materiałów edukacyjnych lub innych działań praktycznych.
Doświadczenie edukacyjne	Planowanie, realizacja i podsumowanie co najmniej jednego praktycznego doświadczenia edukacyjnego w każdym roku szkolnym.
Współpraca	Rzetelne wykonywanie swojej części zadania grupowego, komunikowanie się i respektowanie zasad – gdy forma pracy tego wymaga.

4. Czego nie ocenia się stopniem

samej obecności lub nieobecności na zajęciach;
zachowania, spóźnień, posiadania przyborów ani „grzeczności”;
estetyki zeszytu lub charakteru pisma, jeśli nie stanowią elementu konkretnego zadania merytorycznego;
prywatnych nawyków zdrowotnych ucznia ani ich „wyniku” (np. liczby godzin snu, masy ciała czy poziomu sprawności);
odmowy publicznego opowiadania o osobistych doświadczeniach lub sytuacji rodzinnej.

5. Formy sprawdzania osiągnięć

Forma	Jak może wyglądać
Praca na lekcji / karta pracy	krótkie zadania, wybór rozwiązania, mapa pojęć, analiza materiału, praca z tekstem lub infografiką
Zadanie praktyczne / analiza przypadku	zastosowanie wiedzy do realnej lub modelowej sytuacji; plan działania, rozwiązanie problemu, ćwiczenie umiejętności
Odpowiedź ustna / rozmowa	wyjaśnienie pojęcia, uzasadnienie decyzji, przedstawienie wniosku, rozmowa na podstawie przykładu
Krótka forma pisemna / quiz	sprawdzenie bieżącego rozumienia treści; forma nie powinna dominować nad działaniem praktycznym
Prezentacja / materiał edukacyjny / portfolio	plakat, infografika, nagranie, prezentacja, zestaw notatek lub inny produkt ucznia
Praca zespołowa	oceniana jest możliwa do rozpoznania indywidualna część pracy oraz współpraca w zakresie związanym z zadaniem
Doświadczenie edukacyjne	praktyczne działanie wymagane podstawą programową, realizowane indywidualnie, w parze lub w grupie

Minimalna liczba ocen
W każdym okresie, w którym przedmiot jest realizowany, nauczyciel zapewnia uczniowi możliwość uzyskania co najmniej 3 ocen bieżących z co najmniej dwóch różnych form. W wyjątkowych sytuacjach (np. długotrwała nieobecność) podstawą klasyfikacji może być mniejsza liczba ocen, jeżeli nauczyciel posiada wystarczające informacje o osiągnięciach ucznia zgodnie z przepisami i WZO.

6. Ogólne kryteria na poszczególne oceny

Ocena	Ogólna charakterystyka osiągnięć
6 – celujący	Uczeń bardzo dobrze i samodzielnie opanował wymagania, trafnie łączy informacje, stosuje wiedzę w nowych sytuacjach, krytycznie ocenia źródła, uzasadnia decyzje i twórczo wykorzystuje zdobyte umiejętności.
5 – bardzo dobry	Uczeń opanował wymagania w bardzo dobrym stopniu, poprawnie wyjaśnia zależności, samodzielnie stosuje wiedzę w typowych i częściowo nowych sytuacjach oraz formułuje trafne wnioski.
4 – dobry	Uczeń opanował większość wymagań, poprawnie rozwiązuje typowe zadania, rozumie najważniejsze zależności i przy niewielkim wsparciu potrafi zastosować wiedzę praktycznie.
3 – dostateczny	Uczeń opanował podstawowe wiadomości i umiejętności, rozwiązuje proste zadania i sytuacje modelowe, lecz w bardziej złożonych potrzebuje wskazówek.
2 – dopuszczający	Uczeń opanował niezbędne minimum podstawowych wiadomości i umiejętności; z pomocą rozpoznaje proste sytuacje i potrafi wskazać podstawowe bezpieczne rozwiązanie.
1 – niedostateczny	Uczeń nie opanował podstawowych wiadomości i umiejętności niezbędnych do dalszego uczenia się i mimo udzielonego wsparcia nie potrafi zastosować ich w prostych sytuacjach.

Prace punktowane: jeżeli nauczyciel stosuje zadanie punktowane, progi procentowe przeliczenia wyniku na ocenę stosuje zgodnie z obowiązującymi w szkole Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania.

7. Zakres kompetencji w klasach IV–VIII

Obszar	Kierunek oceniania
Wartości i postawy	odpowiedzialność za zdrowie, szacunek, godność, autonomia, empatia, sprawczość
Zdrowie fizyczne	podstawy dbania o organizm, profilaktyka, higiena, reagowanie na objawy i zagrożenia
Aktywność fizyczna	znaczenie ruchu, odpoczynku i snu, bezpieczne planowanie aktywności adekwatnej do możliwości
Odżywianie	zbilansowane żywienie, nawodnienie, higiena jamy ustnej, krytyczne podejście do przekazów żywieniowych
Zdrowie psychiczne	emocje, potrzeby, dobrostan, samoregulacja, reagowanie w kryzysie, wiedza kiedy i gdzie szukać pomocy
Zdrowie społeczne	relacje, komunikacja, granice, empatia, konstruktywne rozwiązywanie konfliktów, rozpoznawanie przemocy
Dojrzewanie	zmiany rozwojowe, higiena i dbanie o ciało w okresie dojrzewania – bez oceniania prywatnych doświadczeń ucznia
Zdrowie środowiskowe	wpływ środowiska na zdrowie, ograniczanie zagrożeń, odpowiedzialność za wspólną przestrzeń
Internet i profilaktyka uzależnień	higiena cyfrowa, rozpoznawanie ryzyka i manipulacji, bezpieczeństwo w sieci, mechanizmy uzależnień i szukanie pomocy

7.1. Klasy IV–VI

Ocenianie koncentruje się na rozumieniu podstawowych zasad, rozpoznawaniu sytuacji bezpiecznych i ryzykownych, wykonywaniu prostych działań praktycznych oraz umiejętności zwracania się po pomoc. Polecenia powinny być krótkie, konkretne i osadzone w codziennych sytuacjach.

7.2. Klasy VII–VIII

Ocenianie obejmuje większą samodzielność w analizowaniu przyczyn i skutków, ocenianiu wiarygodności informacji, argumentowaniu, podejmowaniu decyzji, planowaniu działań oraz rozwiązywaniu bardziej złożonych sytuacji społecznych i zdrowotnych.

8. Doświadczenie edukacyjne

Wymóg podstawy programowej
Uczeń realizuje w każdym roku szkolnym co najmniej jedno doświadczenie edukacyjne o charakterze praktycznym. Może ono być wybrane samodzielnie lub wspólnie z nauczycielem i może być realizowane indywidualnie, w parze albo w grupie.

Doświadczenie powinno wymagać wykorzystania wiedzy i prowadzić do konkretnego działania, obserwacji, produktu, rozwiązania problemu albo wniosku.
Przykłady: analiza etykiet żywności, przygotowanie materiału profilaktycznego, zaplanowanie bezpiecznej aktywności, miniakcja na rzecz zdrowia, obserwacja nawyku połączona z refleksją, analiza problemu środowiskowego, rozmowa z ekspertem, przygotowanie instrukcji lub kampanii informacyjnej.
Jeżeli działanie dotyczy własnych nawyków, oceniany jest proces, sposób dokumentowania, zastosowanie wiedzy i wnioski – nie osobisty wynik zdrowotny ucznia.
Doświadczenie nie może wymagać ujawniania danych o stanie zdrowia ani innych informacji wrażliwych.

Kryterium	Co nauczyciel bierze pod uwagę
Cel i plan	rozumienie celu, zaplanowanie kolejnych kroków i zasad bezpieczeństwa
Zaangażowanie	wykonanie uzgodnionych działań, korzystanie z czasu pracy, reagowanie na wskazówki
Zastosowanie wiedzy	wykorzystanie treści z edukacji zdrowotnej i wiarygodnych informacji
Wnioski	umiejętność podsumowania, czego uczeń się dowiedział i jak wykorzysta tę wiedzę
Współpraca – jeśli dotyczy	wykonanie własnej części pracy, komunikowanie się i respektowanie zasad

9. Prace pisemne, odpowiedzi i poprawa

Zakres i sposób sprawdzania wiedzy są uczniom przekazywane w sposób zrozumiały. Większe prace pisemne, jeżeli są stosowane, są zapowiadane zgodnie z WZO szkoły.
Kartkówka lub krótki quiz mogą dotyczyć niewielkiego zakresu bieżących treści; nauczyciel może zastąpić tę formę zadaniem praktycznym lub analizą przypadku.
Uczeń otrzymuje informację, co wykonał poprawnie i co powinien poprawić. W miarę możliwości informacja zwrotna jest konkretna i odnosi się do zadania.
Uczeń ma możliwość poprawy ocen zgodnie z zasadami WZO szkoły. Forma poprawy może być równoważna, a nie identyczna z pierwotną, jeżeli sprawdza te same wiadomości i umiejętności.
Nieobecność na sprawdzaniu wiedzy nie jest sama w sobie podstawą do wystawienia oceny niedostatecznej. Uczeń uzgadnia z nauczycielem sposób i termin uzupełnienia wymaganej formy.

10. Prace domowe w klasach IV–VIII

Nie zadaje się praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych.
Pisemna praca domowa może służyć wyłącznie utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści zrealizowanych na zajęciach.
Pisemna praca domowa jest nieobowiązkowa i nie ustala się z niej oceny stopniem. Wykonaną pracę nauczyciel sprawdza i przekazuje uczniowi informację zwrotną.
Ewentualne uwzględnianie systematycznego wykonywania nieobowiązkowych prac domowych przy podwyższaniu rocznej oceny może następować wyłącznie wtedy, gdy przewidują to szczegółowe zasady oceniania zawarte w statucie szkoły.

11. Dostosowanie wymagań edukacyjnych

Dostosowanie polega na takim zorganizowaniu sytuacji uczenia się i oceniania, aby uczeń mógł zaprezentować wiedzę i umiejętności adekwatnie do swoich możliwości, bez rezygnowania z celów podstawy programowej.

Obszar	Przykładowe dostosowanie
Polecenia	prosty język; krótsze zdania; przykład; upewnienie się, że uczeń rozumie zadanie
Organizacja	podział zadania na etapy; mniejsza liczba przykładów sprawdzających tę samą umiejętność; ograniczenie bodźców
Czas	wydłużenie czasu; możliwość dokończenia zadania; ustalenie dodatkowego terminu
Forma odpowiedzi	pisemna, ustna, praktyczna, komputerowa, z wykorzystaniem schematu lub materiału graficznego – jeśli nie zmienia to istoty sprawdzanej umiejętności
Wsparcie wykonawcze	karta kroków, przypomnienie kolejności działań, zaznaczenie najważniejszych elementów, wzór sposobu zapisu
Sfera emocjonalna	przewidywalne zasady, zapowiedź trudnego tematu, możliwość krótkiej przerwy lub równoważnego przykładu, unikanie publicznego zawstydzania
Informacja zwrotna	krótka, konkretna, odnosząca się do zadania i wskazująca 1–2 priorytetowe kroki do poprawy

12. Samodzielność pracy i korzystanie ze źródeł

Uczeń może korzystać z materiałów i technologii wtedy, gdy nauczyciel na to zezwala i określa zasady zadania.
W zadaniach opartych na wyszukiwaniu informacji uczeń powinien wskazać źródło oraz potrafić własnymi słowami wyjaśnić wykorzystaną informację.
Nauczyciel uczy krytycznej oceny źródeł internetowych, treści generowanych przez sztuczną inteligencję, reklam, influencerów i przekazów o charakterze pseudomedycznym.
Jeżeli zachodzi wątpliwość co do samodzielności pracy, nauczyciel może poprosić ucznia o krótkie ustne wyjaśnienie lub wykonać równoważne zadanie sprawdzające.

13. Klasyfikacja śródroczna i roczna

Ocena klasyfikacyjna jest podsumowaniem poziomu osiągnięć edukacyjnych ucznia. Nie jest prostą średnią arytmetyczną ocen bieżących.
Przy ustalaniu oceny nauczyciel uwzględnia przede wszystkim stopień opanowania kluczowych wiadomości i umiejętności, ich zastosowanie praktyczne, jakość samodzielnego rozumowania oraz realizację obowiązkowego doświadczenia edukacyjnego.
Ocena roczna jest ustalana w skali: 6 – celujący, 5 – bardzo dobry, 4 – dobry, 3 – dostateczny, 2 – dopuszczający, 1 – niedostateczny.
O przewidywanych ocenach rocznych uczeń i jego rodzice są informowani w terminie i formie określonych w statucie szkoły.
Warunki i tryb uzyskania oceny wyższej niż przewidywana, zasady klasyfikowania w przypadku nieobecności oraz tryb egzaminu klasyfikacyjnego i poprawkowego określają przepisy prawa i WZO szkoły.

14. Informowanie uczniów i rodziców

Na początku roku szkolnego nauczyciel przedstawia uczniom wymagania edukacyjne, sposoby sprawdzania osiągnięć oraz zasady poprawy ocen.
Oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców. Nauczyciel uzasadnia ocenę zgodnie z zasadami obowiązującymi w szkole.
Sprawdzone i ocenione pisemne prace ucznia oraz dokumentacja dotycząca oceniania są udostępniane na zasadach określonych w przepisach i WZO szkoły.

15. Postanowienia końcowe

PSO obowiązuje w roku szkolnym 2026/2027 i może stanowić wspólny dokument dla wszystkich nauczycieli prowadzących edukację zdrowotną w klasach IV–VIII.
W sprawach nieuregulowanych niniejszym dokumentem stosuje się przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz Wewnątrzszkolne Zasady Oceniania.
Dokument podlega aktualizacji w przypadku zmiany podstawy programowej, przepisów dotyczących oceniania albo wewnętrznych zasad oceniania szkoły.

Opracowanie / nauczyciel(e)	Akceptacja / dyrektor
........................................................	........................................................

ZAŁĄCZNIK NR 1

EDUKACJA ZDROWOTNA – ZASADY OCENIANIA DLA UCZNIA

Klasy IV–VIII

Najważniejsza zasada
Nie dostajesz oceny za to, czy jesteś zdrowy, wysportowany, szczupły, spokojny ani za to, czy opowiesz o swoich prywatnych sprawach. Oceniane jest to, czego się nauczyłeś i jak potrafisz wykorzystać tę wiedzę.

Pytanie	Odpowiedź
Za co mogę dostać ocenę?	Za pracę na lekcji, zadanie praktyczne, analizę sytuacji, odpowiedź, krótki quiz, prezentację lub materiał edukacyjny oraz doświadczenie edukacyjne.
Czy będą sprawdziany?	Mogą się pojawić, ale nie będą najważniejszą formą pracy. Na edukacji zdrowotnej liczy się przede wszystkim rozumienie i praktyczne zastosowanie wiedzy.
Ile ocen?	W okresie, w którym masz zajęcia, powinieneś mieć możliwość uzyskania co najmniej 3 ocen z różnych form.
Co z doświadczeniem edukacyjnym?	W każdym roku wykonasz co najmniej jedno praktyczne działanie. Liczy się plan, wykonanie, wykorzystanie wiedzy i wnioski – nie prywatny „wynik zdrowotny”.
Czy muszę mówić o sobie?	Nie. Przy tematach prywatnych możesz pracować na przykładzie lub anonimowej sytuacji.
Czy są prace domowe?	Pisemna praca domowa może być tylko nieobowiązkowym ćwiczeniem. Nie dostajesz z niej stopnia; nauczyciel sprawdzi ją i da Ci informację zwrotną.
Czy mogę poprawić ocenę?	Tak – na zasadach obowiązujących w szkole. Ustal z nauczycielem termin i formę poprawy.
Mam trudności – co wtedy?	Powiedz nauczycielowi. Sposób pracy i sprawdzania może być dostosowany do Twoich potrzeb, np. przez prostsze polecenie, podział zadania na części, więcej czasu lub inną równoważną formę odpowiedzi.
Co jest najważniejsze?	Umieć dbać o zdrowie i bezpieczeństwo, rozpoznawać wiarygodne informacje, podejmować odpowiedzialne decyzje, szanować granice i wiedzieć, gdzie szukać pomocy.

Masz prawo zapytać
Jeżeli nie rozumiesz oceny albo nie wiesz, co poprawić, poproś nauczyciela o wyjaśnienie. Ocena ma pokazywać, co już potrafisz i jaki jest następny krok.

ZAŁĄCZNIK NR 2

KARTA DOŚWIADCZENIA EDUKACYJNEGO

Edukacja zdrowotna – klasy IV–VIII

Element	Notatka ucznia
Imię i nazwisko ucznia	........................................................................................................................
Klasa	....................
Temat doświadczenia	........................................................................................................................
Cel – czego chcę się nauczyć / co sprawdzić?	........................................................................................................................ ........................................................................................................................
Plan działania – 2–4 kroki	1. .................................................................................................................... 2. .................................................................................................................... 3. ....................................................................................................................
Źródła / materiały	........................................................................................................................
Zasady bezpieczeństwa i prywatności	........................................................................................................................
Co zrobiłem / zrobiłam?	........................................................................................................................ ........................................................................................................................
Czego się dowiedziałem / dowiedziałam?	........................................................................................................................ ........................................................................................................................
Mój najważniejszy wniosek	........................................................................................................................ ........................................................................................................................

Krótka informacja zwrotna nauczyciela

Kryterium	Ocena procesu
Cel i plan	□ wymaga wsparcia □ z pomocą □ samodzielnie □ bardzo świadomie
Zaangażowanie	□ niewielkie □ wystarczające □ dobre □ bardzo dobre
Zastosowanie wiedzy	□ wymaga wsparcia □ podstawowe □ poprawne □ bardzo trafne
Wnioski	□ wymagają wsparcia □ proste □ trafne □ pogłębione
Współpraca – jeśli dotyczy	□ wymaga wsparcia □ poprawna □ dobra □ bardzo dobra

Komentarz / wskazówka do dalszej pracy:

..............................................................................................................................................................................

Data: ............................................... Podpis nauczyciela: ........................................................